Dlatego w tym artykule wyjaśniamy, gdzie leżą zagrożenia i jak skutecznie uszczelnić swój „cyfrowy zamek”.

Reszta artykułu pod filmem.

1. Dlaczego urządzenia Smart Home są celem?

Może się wydawać, że haker nie ma pożytku z przejęcia kontroli nad Twoją inteligentną żarówką. Cyberprzestępcy atakują jednak urządzenia IoT z trzech głównych powodów:

1. Po pierwsze chcą mieć dostęp do Twoich danych: Źle zabezpieczona kamera może posłużyć jako „tylne wejście” do Twojej domowej sieci Wi-Fi, pozwalając hakerowi dostać się do Twojego komputera, na którym trzymasz zdjęcia czy dane bankowe.

2. Co więcej, twoje urządzenie może posłużyć do budowania botnetu: Hakerzy przejmują tysiące słabo zabezpieczonych urządzeń (np. głośników, oczyszczaczy powietrza), by stworzyć z nich armię (botnet) służącą do atakowania serwerów dużych firm (ataki DDoS). Twoje urządzenie staje się „żołnierzem” w cudzej wojnie.

3. Zdarza się, że powody są trywialne, to znaczy szpiegostwo i wandalizm: W skrajnych przypadkach chodzi o podglądanie domowników, nasłuchiwanie rozmów lub zdalne wyłączenie alarmu przed włamaniem.

2. Główne grzechy bezpieczeństwa IoT

Większość problemów wynika z kilku podstawowych błędów, zarówno po stronie producentów, jak i użytkowników:

• Domyślne hasła: Wiele urządzeń przychodzi z fabrycznym loginem i hasłem (np. admin/admin), które są powszechnie znane w Internecie.

• Brak aktualizacji: Producenci taniego sprzętu często porzucają wsparcie zaraz po premierze. Bez łatek bezpieczeństwa (security patches), urządzenie staje się bezbronne wobec nowych wirusów.

• Nieszyfrowana transmisja: Niektóre urządzenia wysyłają dane (w tym obraz z kamer!) na serwery w postaci otwartego tekstu, który łatwo przechwycić.

3. Jak zabezpieczyć swój Inteligentny Dom?

Nie musisz być ekspertem IT, aby drastycznie zwiększyć swoje bezpieczeństwo. Oto kluczowe kroki:

A. Segmentacja sieci (Najważniejszy krok!)

Większość nowoczesnych routerów oferuje funkcję Sieci dla Gości (Guest Network). Działa to tak, że tworzysz oddzielną sieć Wi-Fi, która daje dostęp do Internetu, ale odcina dostęp do innych urządzeń w domu. Następnie należy podłączyć wszystkie żarówki, gniazdka i lodówki do sieci „Gość”. Komputery i telefony zostaw w sieci głównej. Dzięki temu, jeśli ktoś zhakuje Twoją żarówkę, nie dostanie się do Twojego laptopa.

B. Higiena haseł [pisaliśmy o tym tutaj]

• Zmień domyślne hasła natychmiast po uruchomieniu urządzenia.

• Używaj menedżera haseł. Hasło do konta sterującego domem (np. Google, Apple ID, Tuya) musi być bardzo silne.

C. Uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA)

Gdziekolwiek to możliwe, włącz 2FA. Oznacza to, że aby zalogować się do kamery czy zamka, nie wystarczy hasło – potrzebny jest też kod SMS lub potwierdzenie w aplikacji. To najlepsza bariera przed włamaniem na konto.

D. Fizyczne zabezpieczenia

Jeśli masz inteligentny głośnik lub kamerę wewnątrz domu ustaw kamerę tak, by nie obejmowała wrażliwych stref (sypialnia, łazienka) a gdy nie używasz głośników, korzystaj z fizycznego przycisku wyciszenia mikrofonu lub nawet odłącz od zasilania.

4. Na co uważać przy zakupie?

Zanim kupisz urządzenie, zrób krótkie rozeznanie. Cena nie powinna być jedynym kryterium.

Podsumowanie

Inteligentny dom może być bezpieczny, jeśli traktujesz go z odpowiednią uwagą. Traktuj każde urządzenie IoT jak mały komputer, który wymaga opieki. Segmentacja sieci i silne hasła to fundamenty, które ochronią Cię przed 99% typowych zagrożeń. Nie rezygnuj z technologii ze strachu – po prostu używaj jej świadomie.

Zadanie publiczne Kliknij bez ryzyka – Żary bezpieczne w sieci sfinansowane jest ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Wsparcia Organizacji Pozarządowych Moc Małych Społeczności.

W poprzedniej części: Deepfake, technologia oparta na sztucznej inteligencji, która pozwala na tworzenie realistycznych, lecz całkowicie fałszywych materiałów wideo, audio i graficznych, stała się jednym z najbardziej niepokojących zjawisk ery cyfrowej. Co warto o nim wiedzieć?

The post Bezpieczeństwo w świecie Smart Home i IoT first appeared on Nowe Kształty.

Aby skutecznie się bronić, musimy najpierw zrozumieć, jak „to się robi”, a następnie zajrzeć do skrzynki z narzędziami profesjonalnego fact-checkera.

Cały artykuł pod nagraniem.

Część I: Fake News w kilku krokach (Przepis na dezinformację)

Większość fałszywych informacji powstaje według podobnego schematu. Zrozumienie tego procesu pozwala szybciej zapalić „czerwoną lampkę” w głowie.

Krok 1: Ziarno prawdy (Kontekst)

Najskuteczniejsze kłamstwa buduje się na fundamencie prawdy. Twórca fake newsa bierze prawdziwe wydarzenie (np. pożar, protest, wypowiedź polityka), ale całkowicie zmienia jego kontekst.

Przykład: Zdjęcie czołgów na ulicach miasta jest prawdziwe, ale pochodzi z defilady sprzed 5 lat, a nie z rzekomej inwazji, o której pisze autor.

Krok 2: Emocjonalny zapalnik

Informacja musi być „klikalna„. Najlepiej sprzedają się skrajne emocje: strach, gniew, oburzenie lub szok. Nagłówki są konstruowane tak, aby ominąć logiczne myślenie i uderzyć bezpośrednio w układ limbiczny mózgu.

• Hasła klucze: „Szokujące nagranie„, „Media milczą„, „Zobacz, zanim usuną„.

Krok 3: Uwiarygodnienie (Mimikra)

Fake news musi wyglądać profesjonalnie. Twórcy stosują:

• Podszywanie się pod znane marki (np. zmiana adresu z bbc.com na bbc-news.tv).
• Używanie „ekspertów” (często nieistniejących osób lub naukowców bez dorobku w danej dziedzinie).
• Profesjonalne szablony graficzne („Paski” z wiadomości telewizyjnych).

Krok 4: Dystrybucja (Boty i Bańki)

Gotowy materiał trafia do sieci. Boty (automatyczne konta) lajkują i udostępniają treść, by oszukać algorytmy mediów społecznościowych i wypromować post. Następnie informacja trafia do „baniek informacyjnych” – grup ludzi, którzy chętnie uwierzą w daną treść, bo potwierdza ona ich światopogląd (błąd konfirmacji).

Część II: Narzędzia Fact-Checkera (Twoja tarcza)

Nie musisz wierzyć na słowo. Internet daje Ci potężne narzędzia do weryfikacji treści. Oto zestaw podstawowy, którego używają profesjonaliści.

1. Weryfikacja Obrazu (Wsteczne wyszukiwanie)

Częstą taktyką jest używanie starych zdjęć do ilustrowania nowych wydarzeń. Jak to sprawdzić?

• Google Grafika [link] / Google Lens [link]: Kliknij prawym przyciskiem myszy na zdjęcie i wybierz „Przeszukaj obraz za pomocą Google”. Zobaczysz, gdzie i kiedy zdjęcie pojawiło się w sieci wcześniej.
• TinEye [link]: Alternatywna, bardzo precyzyjna wyszukiwarka obrazów. Pozwala sortować wyniki np. po „najstarszym”, co od razu ujawnia pierwotne źródło.

2. Weryfikacja Wideo

Filmy są trudniejsze do zmanipulowania, ale często wyrywane z kontekstu lub przycinane.

• YouTube DataViewer: Wklejasz link do filmu z YouTube, a narzędzie pokazuje dokładną datę wrzucenia (co do sekundy) i generuje miniatury, które możesz sprawdzić przez wsteczne wyszukiwanie obrazem, aby znaleźć, czy film nie krążył w sieci wcześniej pod innym tytułem.
• InVID / WeVerify: To zaawansowana wtyczka do przeglądarki, która pozwala analizować klatki kluczowe wideo i wykrywać ślady manipulacji.

3. Archiwizacja i „Zniknięte” strony

Często fake news jest publikowany, robi zamieszanie, a potem jest usuwany, by zatrzeć ślady.

• Wayback Machine (archive.org): To „biblioteka internetu”. Jeśli ktoś usunął kontrowersyjny wpis lub zmienił treść artykułu, jest duża szansa, że Wayback Machine zapisał jego kopię z przeszłości.

4. Geolokalizacja i Mapy

Jeśli ktoś twierdzi, że zdjęcie zrobiono w Paryżu, a w tle widać charakterystyczny budynek z innej części świata – łatwo to sprawdzić.

• Google Maps / Street View: Pozwala zweryfikować, czy otoczenie ze zdjęcia zgadza się z rzeczywistym wyglądem danego miejsca.

5. Profesjonalne serwisy fact-checkingowe

Zanim zaczniesz śledztwo, sprawdź, czy ktoś już tego nie zrobił. W Polsce i na świecie działają organizacje certyfikowane przez IFCN (International Fact-Checking Network): Demagog.org.pl (Polska), FakeHunter (PAP – Polska),  Snopes.com (Świat – legenda fact-checkingu), Bellingcat (Śledztwa biały wywiad – OSINT)

Część III: Metoda SIFT (ang. odsiewanie) – Jak czytać sieć?

Narzędzia są ważne, ale najważniejszy jest nawyk. Mike Caulfield, ekspert od cyfrowej alfabetyzacji, proponuje metodę SIFT:

1. S (Stop): Zatrzymaj się. Jeśli informacja wywołuje w Tobie silne emocje, nie udostępniaj jej od razu.
2. I (Investigate the source): Sprawdź źródło. Kim jest autor? Czy strona ma sekcję „O nas”? Czy to renomowana agencja, czy anonimowy blog?
3. F (Find better coverage): Poszukaj lepszego źródła. Wpisz temat w Google. Jeśli o „wybuchu w centrum Warszawy” pisze tylko jeden niszowy portal, a Onet, WP czy RMF milczą – to prawdopodobnie fake.
4. T (Trace claims to the original context): Dotrzyj do oryginału. Jeśli artykuł powołuje się na „badania amerykańskich naukowców”, znajdź te badania i sprawdź, czy ich wnioski nie zostały przekręcone.

Podsumowanie

Walka z fake newsami to wyścig zbrojeń, ale Twoją najlepszą bronią jest krytyczne myślenie. Pamiętaj: w Internecie każdy jest wydawcą, ale nie każdy jest rzetelnym dziennikarzem. Stosując zasadę „najpierw sprawdź, potem podaj dalej”, chronisz nie tylko siebie, ale i swoich bliskich przed manipulacją.

Jak stworzyć dobre hasło? Dowiesz się tutaj.

Zadanie publiczne Kliknij bez ryzyka – Żary bezpieczne w sieci sfinansowane jest ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Wsparcia Organizacji Pozarządowych Moc Małych Społeczności.

W poprzedniej części: Deepfake, technologia oparta na sztucznej inteligencji, która pozwala na tworzenie realistycznych, lecz całkowicie fałszywych materiałów wideo, audio i graficznych, stała się jednym z najbardziej niepokojących zjawisk ery cyfrowej. Co warto o nim wiedzieć?

The post Jak powstaje fake news i jak się przed nim bronić? first appeared on Nowe Kształty.

Większość ludzi tworzy hasła, które są łatwe do zapamiętania. Niestety, oznacza to też, że są banalnie proste do złamania.

Czego unikać

Jeśli Twoje hasło zawiera którąkolwiek z poniższych rzeczy – zmień je. Natychmiast.

• Dane osobowe: Imię, nazwisko, ksywka, data urodzenia, PESEL, imię psa.
• Słowa ze słownika: kwiat, słońce, kochamcie, Polska.
• Proste kombinacje: 123456, qwerty, asdfgh, haslo123, admin.

Dlaczego to nie działa? Bo to pierwsze pozycje na liście każdego ataku słownikowego, który opisaliśmy w części pierwszej.

Możesz też obejrzeć film o tym jak stworzyć dobre hasło [reszta informacji pod filmem].

Cechy dobrego hasła

1. Długość to podstawa. Zasada jest prosta: dłuższe jest lepsze. Zapomnij o minimum 8 znakach. Celuj w minimum 14-16 znaków.
2. Złożoność (Mieszanka): Używaj małych i wielkich liter, cyfr oraz znaków specjalnych (!@#$%^&*).
3. Unikalność: To absolutnie kluczowe. Jedno hasło = jedno konto. Jeśli używasz tego samego hasła do Facebooka i Gmaila, a Facebook ma wyciek, haker w sekundę przejmuje też Twojego maila.

Metoda na mistrza: Frazy hasłowe (Passphrases)

„Ale jak mam zapamiętać gHj7!%kLp@3sZ?!”

Nie musisz. Zamiast losowego ciągu znaków, użyj frazy hasłowej (passphrase). To po prostu kilka (np. 4-5) losowych słów połączonych w jedno. Jest ona o wiele łatwiejsza do zapamiętania dla Ciebie, ale ekstremalnie trudna do złamania dla komputera.

Przykład:

Zamiast trudnego do zapamiętania: K0t@l0t! Użyj łatwej do zapamiętania frazy: 4MaleBialeKotyWeszlyNaPlot!

Test na żywo: Ile warte jest Twoje hasło?

Nie wierzysz? Wejdź na stronę security.org (nie wpisuj tam swojego prawdziwego hasła, tylko podobne!).

• kasia123 – łamane natychmiast.
• K0t@l0t!q – łamane w kilka dni/tygodni.
• 4MaleBialeKotyWeszlyNaPlot! – łamane w tysiące lat.

Wniosek? Długość i unikalność są kluczowe.

Twój cyfrowy skarbiec: Menedżer haseł

W tym momencie pewnie myślisz: „Super, mam mieć 50 różnych, długich haseł frazowych. Jak mam to wszystko zapamiętać?!”.

Tutaj z pomocą przychodzi technologia. Rozwiązaniem jest Menedżer haseł. W środku trzymasz wszystkie swoje skomplikowane hasła do banku, mediów społecznościowych czy maila. Ty musisz pamiętać tylko jeden klucz (jedno bardzo silne hasło główne), by otworzyć ten sejf.

Główne zalety: Zapamiętujesz tylko jedno hasło (Master Password). Automat tworzy hasła za Ciebie – generuje super silne, losowe ciągi znaków, których nikt nie zgadnie. Wygoda – menedżer sam wpisuje login i hasło na stronach i w aplikacjach. Dostęp wszędzie – synchronizacja między telefonem a komputerem.

Co wybrać? Może być Bitwarden (darmowy i bezpieczny), 1Password lub NordPass. Możesz też zacząć od wbudowanych menedżerów w Google lub Apple (pęk kluczy) albo zależnych od Twojego urządzenia (np. Samsung Pass).

Dwa klucze są lepsze niż jeden: Uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA)

Masz już silne hasło i menedżera. Ale co, jeśli mimo wszystko ktoś wykradnie Twoje hasło główne (np. przez wspomniany keylogger)?

Tu wchodzi Uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA). Działa to tak samo jak wypłata z bankomatu. Sama karta nie wystarczy – potrzebujesz jeszcze kodu PIN. W Internecie Twoim „PIN-em” jest kod generowany na Twoim telefonie.

Równanie bezpieczeństwa: Hasło (coś, co wiesz) Telefon/Kod (coś, co masz) Dostęp

Dlaczego to tak ważne? Nawet jeśli haker pozna Twoje hasło, bez Twojego fizycznego telefonu nie zaloguje się na Twoje konto. To najskuteczniejsza blokada przed przejęciem konta.

Zadanie na dziś: Włącz 2FA na swoich najważniejszych kontach – Facebooku, Instagramie, TikToku, koncie Google i Apple – jeszcze dziś!

Podsumowanie: Złote Zasady Bezpieczeństwa

Nie musisz być informatykiem, żeby być bezpiecznym. Wystarczą trzy kroki, by spać spokojnie:

1. Używaj DŁUGICH I UNIKALNYCH haseł (korzystaj z fraz hasłowych).

2. Zainstaluj i używaj MENEDŻERA HASEŁ – niech on pamięta za Ciebie.

3. Włącz weryfikację dwuetapową (2FA) wszędzie, gdzie się da.

Chcesz sprawdzić, czy Twoje dane są bezpieczne? Wejdź na stronę haveibeenpwned.com i zobacz, czy Twój e-mail brał udział w wycieku. Jeśli tak – zmień hasło.

Zadanie publiczne Kliknij bez ryzyka – Żary bezpieczne w sieci sfinansowane jest ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Wsparcia Organizacji Pozarządowych Moc Małych Społeczności.

W poprzedniej części:  W jaki sposób działają cyberprzestępcy? Dowiedz się jak kradną Twoje hasło, żeby móc się zawczasu zabezpieczyć przed atakiem.

The post Tworzysz hasło w 5 sekund? Haker złamie je w sekund 3 first appeared on Nowe Kształty.

Dla Ciebie to „tylko” konto na Instagramie, e-mail czy konto gamingowe w Discordzie. Dla cyberprzestępcy to cenny zasób, który można sprzedać, wykorzystać do oszustw lub szantażu. A najprostsza droga do przejęcia tego zasobu prowadzi przez Twoje hasło.

Zanim jednak przejdziemy do obrony, musisz poznać metody ataku. Żeby wygrać wojnę, musisz znać taktykę przeciwnika.

Możesz też obejrzeć film o Phisingu [reszta informacji pod filmem].

Poznaj wroga: Jak cyberprzestępcy kradną Twoje hasła?

Hakerzy rzadko kiedy „zgadują” hasła. Używają do tego potężnych narzędzi i sprytnych metod, które polują na Twoje słabości.

Ataki „na gotowca” i na siłę

• Credential Stuffing: To plaga internetu i najczęstsza metoda przejęcia konta. Hakerzy biorą gigantyczne bazy loginów i haseł, które wyciekły z JEDNEGO serwisu (np. ze starego forum) i automatycznie testują je na WSZYSTKICH innych (Facebooku, Gmailu, banku…). Liczą na to, że używasz tego samego hasła wszędzie.
• Atak Słownikowy: Program nie sprawdza losowych znaków, ale używa listy popularnych słów, imion, dat i haseł, które wyciekły w przeszłości (np. haslo123, kochamcie, admin).
• Atak Siłowy (Brute-force): Komputer systematycznie sprawdza każdą możliwą kombinację znaków (aaaaa, aaaaa1, aaaaa2…), aż trafi. Przy krótkich hasłach to kwestia sekund.
• Password Spraying: Odwrotność ataku siłowego. Zamiast atakować jedno konto wieloma hasłami, atakujący próbuje użyć JEDNEGO popularnego hasła (np. Wiosna2025) na WIELU różnych kontach.

Inżynieria społeczna: Atak na Twój umysł

To metody, w których przestępca manipuluje Tobą, abyś sam(a) oddał(a) mu swoje dane.

• Phishing (i warianty: Vishing, Smishing): Najpopularniejsza metoda. Otrzymujesz fałszywy e-mail, SMS (smishing) lub telefon (vishing), który podszywa się pod znaną firmę (bank, kurier, Netflix). Wiadomość wywiera presję czasu („Twoja paczka została wstrzymana, dopłać 1,50 zł”, „Twoje konto zostanie zablokowane”) i zawiera link do fałszywej strony logowania. Wpisujesz dane – i właśnie je oddałeś.
• Spear Phishing: To samo, ale spersonalizowane. Atakujący wie, jak masz na imię i gdzie pracujesz, co czyni atak bardziej wiarygodnym.

Złośliwe oprogramowanie (Malware)

• Keyloggery i Spyware: Programy, które po cichu instalują się na Twoim komputerze lub telefonie (np. z zawirusowanego załącznika) i rejestrują wszystko, co piszesz na klawiaturze. Tak, Twoje hasła też.
• Trojany: Złośliwy kod ukryty w pozornie przydatnej aplikacji (np. pirackiej grze), który tworzy „tylne drzwi” do Twojego systemu.

Wycieki Danych i inne metody

Czasem to nie Twoja wina. Serwis, z którego korzystasz, zostaje zhakowany, a baza danych z hasłami trafia do sieci. Możesz sprawdzić, czy Twój e-mail brał udział w znanym wycieku na stronie haveibeenpwned.com.

Do tego dochodzą proste metody, jak atak Man-in-the-Middle (MitM), gdy ktoś podsłuchuje Twoją komunikację w publicznej sieci Wi-Fi, lub Shoulder Surfing (podglądanie przez ramię), gdy ktoś po prostu patrzy, co wpisujesz.

Zadanie publiczne Kliknij bez ryzyka – Żary bezpieczne w sieci sfinansowane jest ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Wsparcia Organizacji Pozarządowych Moc Małych Społeczności.

W następnej części: Skoro wiesz już, jak łatwo stracić konto, czas na budowę muru obronnego. Pokażemy Ci, dlaczego „Kasia123” to nie hasło i jak w 30 sekund stworzyć takie, którego nie złamie nikt.

The post Za ile sprzedasz konto? Jak hakerzy kradną Twoje dane? first appeared on Nowe Kształty.

Dobra wiadomość jest taka, że nie musisz być ekspertem IT, aby twoje pieniądze były bezpieczne. Wystarczy kilka prostych nawyków. Oto kompletny przewodnik po bezpiecznej bankowości mobilnej.

1. Źródło ma znaczenie: Skąd pobierasz aplikację?

To pierwsza i najważniejsza zasada. Aplikację swojego banku pobieraj wyłącznie z oficjalnych sklepów:

• Google Play (dla Androida)

• App Store (dla iOS)

Ostrzeżenie: Nigdy nie instaluj aplikacji bankowych z linków przesłanych w SMS-ach, e-mailach lub ze stron internetowych „trzecich”. W rzeczywistości może to być złośliwe oprogramowanie, które wygląda identycznie jak oryginał, ale służy do wykradania danych logowania.

2. Twierdza w kieszeni: Logowanie i hasła

Twój telefon to klucz do sejfu. Z tego powodu zadbaj o to, by nikt inny nie mógł go użyć.

• Biometria to podstawa: Jeśli Twój telefon to umożliwia, zawsze korzystaj z logowania odciskiem palca lub skanem twarzy (FaceID). Jest to bowiem znacznie trudniejsze do podrobienia niż kod PIN.

• Skomplikowany PIN: Przede wszystkim unikaj dat urodzenia (swoich i dzieci) oraz ciągów typu „1111” czy „1234”.

• Nie zapisuj haseł: Pamiętaj też, aby nigdy nie przechowuj hasła do banku w notatniku w telefonie ani w wiadomościach.

3. Higiena sieciowa: Gdzie się łączysz?

To, w jaki sposób łączysz się z internetem, ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa transmisji danych.

• Unikaj publicznego Wi-Fi: Otwarte sieci w kawiarniach, hotelach czy na lotniskach są łatwym celem dla hakerów, którzy mogą przechwycić ruch sieciowy.

• Używaj danych komórkowych: Podczas logowania do banku wyłącz Wi-Fi i korzystaj z transmisji danych (LTE/5G). To znacznie bezpieczniejszy kanał komunikacji.

• VPN: Jeśli musisz skorzystać z Wi-Fi, używaj zaufanej sieci VPN, która szyfruje Twoje połączenie.

4. Bądź o krok przed oszustami: Uważaj na Smishing!

Smishing to po prostu phishing za pomocą SMS-ów. To obecnie jedna z najgroźniejszych metod ataku.

Możesz dostać wiadomość o treści: „Twoje konto zostało zablokowane. Kliknij w link, aby zweryfikować tożsamość”. Link prowadzi do fałszywej strony banku.

Pamiętaj:

• Bank nigdy nie prosi o podanie pełnego hasła w SMS-ie lub e-mailu.

• Co więcej, bank nigdy nie wysyła linków do logowania w wiadomościach.

• Zatem jeśli masz wątpliwości – zadzwoń na infolinię banku, wybierając numer ręcznie.

5. Aktualizacje i limity

Bezpieczeństwo to proces, a nie jednorazowa czynność.

• Aktualizuj system i aplikację: Zarówno system operacyjny (iOS/Android), jak i sama aplikacja bankowa powinny być zawsze aktualne. Łatki bezpieczeństwa naprawiają luki, które mogliby wykorzystać złodzieje.

• Ustaw limity transakcyjne: Zaloguj się do bankowości i ustaw dzienne limity na przelewy oraz płatności kartą (np. BLIK). W najgorszym scenariuszu, jeśli ktoś włamie się na konto, nie wyczyści go do zera.

Sytuacja awaryjna: Co robić, gdy zgubisz telefon?

Zgubienie telefonu nie musi oznaczać utraty pieniędzy, jeśli zareagujesz szybko.

1. Zadzwoń do banku: Natychmiast zablokuj dostęp do bankowości mobilnej oraz podpięte karty płatnicze.

2. Zablokuj kartę SIM: Skontaktuj się z operatorem sieci, aby wyrobić duplikat karty. Złodziej nie będzie mógł przechwycić SMS-ów autoryzacyjnych.

3. Wyczyść telefon zdalnie: Skorzystaj z funkcji „Znajdź moje urządzenie” (Google) lub „Znajdź mój iPhone” (Apple), aby zdalnie wymazać dane z telefonu.

Podsumowanie

Bankowość mobilna jest bezpieczna, pod warunkiem, że my – jako użytkownicy – zachowujemy zdrowy rozsądek. Technologia bankowa jest zaawansowana, ale najsłabszym ogniwem zazwyczaj jest człowiek. Stosując się do powyższych zasad, możesz spać spokojnie i cieszyć się wygodą płacenia telefonem.

Zadanie publiczne Kliknij bez ryzyka – Żary bezpieczne w sieci sfinansowane jest ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Wsparcia Organizacji Pozarządowych Moc Małych Społeczności.

W poprzedniej części: Deepfake, technologia oparta na sztucznej inteligencji, która pozwala na tworzenie realistycznych, lecz całkowicie fałszywych materiałów wideo, audio i graficznych, stała się jednym z najbardziej niepokojących zjawisk ery cyfrowej. Co warto o nim wiedzieć?

The post Jak chronić swoje finanse w aplikacjach mobilnych? first appeared on Nowe Kształty.

Festiwal próżności trwa.

Potrzeba ukazania wystawnego, atrakcyjnego a nawet perwersyjnego życia jest dziś potrzebą i marzeniem, które spełniać po prostu wypada. Rozwój techniczny wznosi nas na kolejne szczyty wydajności gospodarki, ale całkowicie zatraca człowieczeństwo. Źródło tego stanu rzeczy leży we wszechobecnym prymacie indywidualizmu, który przejmuje i przeżera każdy aspekt polityczny, gospodarkę, moralność i religię.

Potrzebujemy przemiany, która będzie w stanie podnieść człowieka z gruzów jego myślenia, skupionego li tylko na czubku własnego nosa.

Świat Zachodu jest wciąż bogaty materialnie, za to w stanie moralnego i mentalnego rozkładu, a nawet upadku. Gdy przyjeżdżają do Europy Zachodniej hordy muzułmańskie i afrykańskie, z całego swego serca gardzą cywilizacją, którą osiedlają. W zawstydzoną lecz uśmiechniętą twarz potomków Karola III, Napoleona czy Bismarcka opluwają, rabując i upokarzając tubylców.

Ta postawa zachodnich społeczeństw nie jest imponująca, ani godna szacunku. Nie warto oglądać się na świat, który sam siebie się wstydzi i sam z siebie i swojej historii szydzi. 

Potrzebna jest restauracja pierwiastka duchowego, który wpompuje świeżą krew w dekadencki, zdegenerowany i słabowity świat.

Nie potrzebujemy do tego reakcjonizmu, konserwatyzmu, zaczadzenia wyidealizowaną wizją przeszłości. Pantha rhei (łac. wszystko płynie), co obalone zostało, nie ma już prawa zostać przywrócone. Przyszłość może być taka jaką ją zechcemy, musimy mieć tylko wyobraźnię i wiarę w realizację naszego imaginarium.

Jak działać?

Potrzebujemy zauważyć jeden istotny i prawdziwie postępowy walor, który daje nam współczesny świat. Do zdefiniowania prawdziwych potrzeb współczesnego człowieka wymagane jest przywołanie trzech dróg jakie indywidualnie może obrać istota ludzka, to jest rozwój intelektualny, duchowy oraz fizyczny.

Nasi przodkowie żyli w czasach innych pod względem, który można sprowadzić w gruncie rzeczy do jednego czynnika: życie wypełnione było nieustannym trudem i walką z żywiołami. Nie mieli możliwości samorozwoju lub mieli ten samorozwój maksymalnie ograniczony zaledwie do kilku dziedzin życia społecznego.

Obecny świat stoi przesytem.

Sam Kościół katolicki umożliwia rozwój w duchowości m.in. ignacjańskiej, karmelitańskiej, dominikańskiej czy wielu innych. Dochodzą do tego duchowość prawosławna lub, w niektórych kręgach modne, duchowości dalekowschodnie.

Rozwój intelektualny jest ułatwiony do granic możliwości. Podczas gdy nasi przodkowie, w najlepszych czasach mogli przewertować kilkaset pozycji książkowych, my nie tylko mamy spisane niemal wszystkie mądrości tego świata w papierze i świecie cyfrowym, ale powstają dodatkowe poradniki, tutoriale i materiały dydaktyczne, które pozwalają spojrzeć na wiele zagadnień szerzej i robić z tego większy pożytek.

W końcu rozwój fizyczny naszych przodków w najmniej sprzyjających warunkach polegał na polowaniu na zwierzynę lub uprawianiu roli. Była to ciężka praca, która wymagała od człowieka maksymalnego zaangażowania fizycznego, ale często ponad jego siły co w konsekwencji między innymi przyczyniało się do krótszego życia. Obecnie plany treningowe z nawykami żywieniowymi dają człowiekowi przywilej zdrowego i stabilnego fizycznie ciała.

Z tych trzech wewnętrznych dróg rozwojowych, całe masy ludzi nie obrały żadnej. Winna temu jest konsumpcja, łatwy dostęp do używek i usług pornograficznych. Kapitalizm świetnie odnalazł się w rzeczywistości cyfrowej i spienięża dopaminowe szczyty troskliwie patrząc czy każda z usług, która nas krótkotrwale zadowala jest zaspokojona. Wśród wielu ludzi panuje przekonanie, że wykonuje swoją pracę, żeby ten zastrzyk dopaminowy w postaci nowych ubrań, samochodu, alkoholu, zabawy, podróży wszelakich zaspokoić. Jak smutne i beznadziejne jest to życie!

Podsumowując więc, dążyć powinniśmy aby człowiek współczesny korzystając z niezwykłej wydajności świata mógł pokonać samego siebie na wszystkich z trzech odnóg człowieka nowoczesnego – duchowej, fizycznej i intelektualnej.

W świecie konfliktów

My katolicy nie uznajemy, że jesteśmy dziełem przypadku a przez to nie jesteśmy prostym przypadkiem natury, lecz byliśmy już wcześniej w myśli Boga. Nie pozostaje nam więc nic więcej jak odrzucenie współczesnych trendów według których jesteśmy stworzeniami, dla których prymarną wartością jest gromadzenie zasobów, przyglądanie się swoim pierwotnym instynktom i odnajdywanie w nich potrzeby układania się w formule hierarchii społecznej i zaspokajania własnych potrzeb.

Naszą ziemską drogę opieramy o założenie wiary, że Bóg mnie chciał i ma wobec mnie swój Boży plan, chce, abym go realizował w moim ziemskim życiu. Każdy posłaniec Boga ma do napisania swój własny epos o Gilgameszu.

Głęboki kryzys wiary

Mamy jednak recesję wartości chrześcijańskich na szeroko pojętym Zachodzie.

Kryzys wiary nie wynika z bezpośredniego ataku niezmierzonego zła, ani z ludzkich błędów plebana czy biskupa lecz z wiary ludzi w to co niewłaściwe. Współczesny człowiek uwierzył w zdobycz ludzkości, w bezkres możliwości ludzkiego rozumu, w przemysłową produkcję i zaspokajanie konsumpcyjnych potrzeb. To syte życie ma swoją niewątpliwą zaletę – ludzie nie muszą zabijać się dla zasobów, by zaspokoić swoje najbardziej podstawowe potrzeby. Niesie jednak za sobą społeczną degradację i postępujący kryzys wspólnoty.

Kryzys ten najobficiej objawia się w powszechnej samotności oraz nadkonsumpcji i wynikających z tego powodu chorób psychicznych i fizycznych. Ludzka mentalność została w jej wyniku odmieniona ale ludzkie umysły staczają się wraz z nią na samo dno powszechnego przekonania, że Boga nie ma.

Kryzysy, które towarzyszyły światu były regulatorem ludzkiej pychy, która dzisiaj urosła do nadprzyrodzonych rozmiarów. Społeczeństwo Zachodnie buduje własną wieżę Babel.

Potrzebujemy nowej nadbudowy

Niebywały etap rozwoju intelektualnego, a do tego rozwijana sztuczna inteligencja i możliwości mocy produkcyjnej tworzą miraż bezkresu ludzkiej możliwości tak jak wieża Babel zbliżać miała ludzkość do Boga. 

Masy żądne swoich jednostkowych praw, zapędziły się w interesowności, zupełnie poniewierając wartość wspólnoty. Absurd człowieczego ego sięgnął już tak daleko, że każdy może zdefiniować swoją tożsamość wbrew prawdzie i rządzącym prawom natury nadanymi przez Boga! Jest to wyraz najwyższej pychy!

Przed nami rozwój sztucznej inteligencji, która ludzkie ego może wyprowadzić na szczyty absurdów, których jeszcze dziś nawet nie znamy i nie potrafimy zdefiniować. Ludzkość jeszcze nie spodziewa się, że wiek XXI to stulecie nieodkrytego transhumanizmu!

Potrzebujemy pilnie nowej, nieliberalnej narracji zarówno na polu ekonomicznym jak i społecznym. Jedynym głośnym wentylem bezpieczeństwa przeciwko dominacji systemu neoliberalnego jak dotychczas jest populizm. Populistom udało się zdobyć władzę w kilku przyczółkach na świecie i nie okazał się być on jak dotychczas ani na tyle trwały by przejąć schedę po liberalizmie, ani na tyle inspirujący by nad jego spuścizną pisać peany.

To nie znaczy, że powinno uznać się ostateczną kapitulację antysystemu. Populizm był i jest pierwszym etapem kryzysu i podważeniem paradygmatów rządzących światem Zachodu.

My potrzebujemy czegoś więcej!

Zmienia się świat i Europa

Polska, jako kraj z wciąż istniejącym potencjałem na opór wobec postmodernistycznej agendy, ma możliwości do tego by natchnąć nową myślą Europę.

Znamy nasze wady narodowe i mówimy o nich z pasją samobiczowników. Nic w tym złego dopóki nie narusza to prawdy i nie kształci w nas poczucia bezwartościowości i bezsiły.

Na tę bezwartościowość i bezsiłę nie możemy sobie już dłużej pozwalać. Skuteczniejszy będzie mit romantyczny, z pobłażliwością patrzący na detale, niż ten o sierocie Europy!

Polska zawsze stawała w obronie Kościoła i cywilizacji chrześcijańskiej. Szlaki tej obrony prowadzą przez legnickie pola, gdzie osłanialiśmy Europę przed Mongołami, walki z Tatarami i Turkami od wyprawy nad Dunaj za Jagiellonów, poprzez Warnę, Cecorę i w końcu Wiedeń z Janem III Sobieskim na czele. Chrześcijańskiej cywilizacji broniliśmy w walce z Zakonem Krzyżackim, ze schizmatyczną Moskwą i heretycką Szwecją. W końcu na podwarszawskich polach bitewnych przeciw bolszewickiej nawale i w robotniczej walce o godność odparliśmy przeklętą ideologię XX wieku.

W tych wszystkich potyczkach byliśmy w gruncie rzeczy osamotnieni. Nieraz cała Europa chrześcijańska stała, jeśli nie orężem to duchem, przeciwko nam!

Polacy sami z siebie nie byli siłą prześladującą chrześcijaństwo. Narzucane było to przez naszych okupantów. Trzeba mieć to szczególnie na względzie dzisiaj, gdy jesteśmy w głębokiej recesji wiary. Warto w lustrze przyglądać się nad stanem witalności ducha polskiego.

Znając nasze bolączki nie mamy wątpliwości już, że elity europejskie dążą do zjednoczenia kontynentu i ustanowienie jednego ciała by móc rywalizować z potęgami światowymi – Stanami Zjednoczonymi, Chinami i Rosją.

W zmieniającej się rzeczywistości nie musi to być pomysł zły, niesie jednak za sobą szereg zagrożeń.

Szansą jest holistyczna przemiana Europy z kontynentu stęchłego i niedołężnego, który nie jest w stanie poradzić sobie z problemami wewnętrznymi, w kierunku kontynentu współdziałającego dla wspólnego dobra, przeciwko destrukcyjnym ideologiom i obcym cywilizacjom. Jednym z liderów tej przemiany powinna być Polska!

Istnieje natomiast bardzo dobrze rozpoznane przez polską prawicę zagrożenie, że jest to zatopienie Polski jako państwa będącego podmiotem, nie przedmiotem nadchodzącej próby scalenia Europy. Również takiemu scenariuszowi musimy przeciwdziałać, gdyż Polska ma swoją misję!

Natchnienie przez myśl!

Przez najbliższe miesiące w ramach redakcyjnej dyskusji omówimy kluczowe zagadnienia dotyczące systemu, dominacji liberalizmu i ideologicznych alternatyw, integracji europejskiej, kryzysu tożsamościowego, gospodarki i społeczeństwa, nowych technologii, bioetyki, w tym źródła problemów fizycznych i psychicznych oraz tematów pochodnych.

Naszym głównym antenatem ideowym jest Kościół katolicki, będący, w co głęboko wierzymy, źródłem jedynej prawdziwej wiary. Czerpać inspiracje, co oczywiste, będziemy z wielu źródeł z każdej strony barykady ideologicznej i źródeł technicznych.

Zwieńczeniem dyskusji na powyższe tematy będzie deklaracja ideowa na nowe czasy!

Jako redaktor naczelny Nowych Kształtów oficjalnie otwieram dyskusję nad programem ideowym. 

Postmodernistyczny liberalizm potrzebuje alternatywy! W wygodnych, ale rodzących niewyobrażalną przestrzeń konfliktów i krzywd przestrzeń natchnijmy ducha!

Niech będzie to wizja na najbliższą epokę, która będzie negacją porządku zastanego na tyle na ile jest to potrzebne wbrew konformizmowi tego świata!

Zapraszamy do śledzenia naszych mediów społecznościowych:

facebook

youtube

telegram

x

The post Wszystko ma swój początek first appeared on Nowe Kształty.

Mowa tu oczywiście o dorosłych wyborcach, pracujących i rozumiejących, że polityka bezpośrednio wpływa na ich życie. Czyli takich, którzy skończyli co najmniej 25 rok życia i z doświadczenia mają punkty odniesienia wobec ich obecnej sytuacji.

Jakiś czas temu, jeszcze przed wyborami samorządowymi, Krzysztof Bosak poszedł do podcastu Kuby Wojewódzkiego rozmawiać i pokazać się jako ten, który może z warszawską elitą wymieniać poglądy jak równy z równym. Wcześniej przestrzegał warszawskich bogaczy przed tym, że elementy Zielonego Ładu szkodzą a Konfederacja ich problem rozwiąże. Powyborczo natomiast, na antenie Radia Wnet stwierdził, że Kaczyński ma kompleks wobec elit, bo został z nich wykopany, zresztą błędnie interpretując słowa Ziemkiewicza.

No i dlatego właśnie ciężko mi traktować Krzysztofa Bosaka na poważnie. Polityk ten ma niezwykłą umiejętność sprawnego poruszania się argumentami podczas dyskusji, wszystko w tym, co mówi jest logiczne, płynne i poukładane. Sęk w tym, że nic z tego skoro nie rozumie, jak zresztą zdecydowana większość komentariatu, jak funkcjonują polskie podziały polityczne i że on tutaj szpagatu magicznie nie wykona.

Jak to funkcjonuje bardzo dobrze rozumie prezes Kaczyński i być może, takiej wiedzy nie jestem pewny po oczekiwaniu innego wyniku wyborczego, Donald Tusk. Polska stoi na konflikcie, który nie polega na kłótni pomiędzy tymi panami a dwiema strukturami, które reprezentują.

Można te konflikty wykorzystać lub uznać, że one są wykreowane sztucznie.

Konfederacja karmi swoich wyborców naiwnym mitem o tym, że konflikt Tuska z Kaczyńskim został wykreowany na użytek polityczny i służy im obu. Faktycznie, służy im obu, ale oni go nie generują a wykorzystują jego istnienie.

Konflikt ten osadza się na podziale klasowym. Ubodzy, bezrobotni, emeryci, ci z prowincji, gorzej wykształceni i robotnicy, czyli społeczny margines czuje się nie reprezentowaną w ogólnym dyskursie częścią społeczeństwa, a przynajmniej będącą na jego uboczu.

Pomimo, że są to ludzie bez udziału w strukturach realnej władzy lub tak zwanego rządu dusz, tworzą razem, nieładnie mówiąc, masę tak dużą, że pokrywają blisko połowę polskiego społeczeństwa.

Ich krzyżyk przy kandydatach Prawa i Sprawiedliwości podczas wyborów jest tym bardziej oczywisty, że tak jak ten margines społeczeństwa czuje się odrzucony, tak w świecie polityki partia Kaczyńskiego jest uznawana za „przypałową” i „zaściankową”. Ta emocja w pełni się uzupełnia.

Świat polityki przenika się ze światem ludzi także w drugą stronę. PiS pomaga prowincji i uboższej części społeczeństwa przez programy socjalne, przy wprowadzanym ustawodawstwie starannie podkreślając, że poprawia to ich byt, a nawet awansuje w drabinie społecznej.

To, że najpopularniejsza w kraju partia doskonale wie, jak powinna prowadzić politykę wobec swojego elektoratu świadczy kazus TVP Info. Dla niektórych telewizja ta była wzorem tępej i bezmyślnej propagandy. Faktycznie była ona obliczona na prostszy elektorat PiSowski, u którego taka wrażliwość przekazu miała skutecznie rezonować. Inna sprawa, że w mojej ocenie PiS przeszacował w tym przypadku prostotę swojego elektoratu, o czym zresztą osobiście rozmawiałem post factum z prof. Glińskim, Ministrem Kultury w poprzednim rządzie.

Tożsamo sprawa się ma z elektoratem Koalicji Obywatelskiej. Elity, średnia i wyższa klasa oraz wszelcy aspiranci do tychże właśnie elit, z założenia są liberalne i chcą mieć poczucie wyższości, mandatu moralnego do pouczania, poczucia wyższości wynikającej z wykształcenia i lepszego życia. Brzmi to albo absurdalnie albo brutalnie, ale dokładnie tak działa ludzka natura – wyższa pozycja w drabinie społecznej premiuje samopoczucie ważności i wyższości.

Neoliberalizm, nawet ten odarty z darwinistycznego korzenia liberalizmu, służy takiemu właśnie procesowi. „Chcącemu nie dzieje się krzywda”.

Materialnie przejawia się to w niezadowoleniu z sytuacji, w której kasjerka z Biedronki może zarabiać tyle, ile pracownik uczelni czy nauczyciel, co stanowiło jeden z głównych sztandarów niezadowolenia z poprzedniej władzy. Innym takim sztandarem jest wyższoklasowe uniesienie inteligencko-emocjonalne o prześladowaniach ludzi LGBT czy migrantów. Za tym poczuciem rzekomej, nierzadko nawet autentycznej empatii, stoi zwykły egoizm klasowy, potrzeba poczucia się jako osoba wrażliwsza, odbiegająca od niskich pobudek drobnomieszczaństwa.

Można zaklinać rzeczywistość i twierdzić, jak w endeckich bajkach, że ten topór wojenny da się zakopać, a celem jest wspólna Polska od robotnika przez inteligenta po biznesmena.

Ta idea jest szlachetna, a nawet okresowo możliwa do zaimplementowania w szczególnych warunkach, ale w obecnych, o takim rozłożeniu geograficznym, systemowym i społecznym, nie.

W systemie demoliberalnym i kapitalistycznym ten konflikt jest sporem egzystencjalnym, ustawiającym naturalną hierarchię społeczną i fundamentalne interesy klasowe. Poza tą emocją będzie tylko część elektoratu labilnego, nastawionego na emocje (głównie młodzi) i ci, których los waha się pomiędzy elitami i marginesem.

Chcecie końca tego konfliktu? Pora zmienić system.

The post Siły strukturalne, głupcze! – Ł. Burzyński first appeared on Nowe Kształty.

Na przykład komputery są zdolne przeprowadzać analizy diagramów i obrazów medycznych, kontrolować w pełni start i lądowanie samolotów, wspierać taktyczne decyzje na wojnie dzięki zaawansowanym grom strategicznym z użyciem sztucznej inteligencji, ale także przyziemnie podejmować decyzje o udzieleniu kredytu. Do gry wszedł projekt badawczy OpenAI, który zaczął rozwijać specjalistyczne rozwiązania oparte o sztuczną inteligencję jak DALL-E (program tworzący cyfrowe obrazy), OpenAI Codex (aplikacja przetwarzająca ludzki język na kod programistyczny) czy obecnie zyskujący szczególny rozgłos Chat GPT, projekt lingwistyczny mający za zadanie prowadzić płynną i możliwie najbardziej rzeczywistą rozmowę z człowiekiem.

W ostatnim czasie dosyć często mówi się o tym jak bardzo dynamiczny postęp sztucznej inteligencji jest nieunikniony. Strach jest tak silny, że znane osobistości ze świata nauki i biznesu wystosowały list otwarty z apelem o co najmniej sześć miesięcy przerwy w rozwoju systemów sztucznej inteligencji.

Jest nad czym panikować?

Nasz mózg, który pod wieloma względami jest niesamowitym i niezwykle rozwiniętym tworem, ostatecznie ma także znaczne ograniczenia poznawcze. Przede wszystkim bardzo szybko potrafi przetwarzać pewne wzorce, ale pełne transakcje umysłowe zajmują dużo czasu. Weźmy dla przykładu tekst, który właśnie czytasz. Przeczytanie każdego kolejnego słowa nie zajmuje Ci (o ile nie jesteś dyslektykiem) dłużej niż ułamek sekundy. Jednak przetworzenie całego artykułu, który masz zamiar przeczytać zajmie co najmniej kilka minut. Do tego fakt, że autor będzie wredny i zamieści wiele pobocznych anegdot wybije Cię kilkukrotnie z rytmu co w konsekwencji spowoduje, że czas czytania dodatkowo wydłuży się bo zostanie skonsumowany na przeskakiwanie pomiędzy wątkami.

Inaczej jest z komputerem, który cugiem “wciągnie” i przetworzy cały tekst nawet jeśli będzie on wypełniony wątkami pobocznymi, potrzeba do tego jedynie wystarczająco dużo mocy obliczeniowej. Także trwałość pamięci komputera wypada dużo korzystniej w zestawieniu z człowiekiem, a wciąż nie osiągamy jeszcze maksimum zdolności. Komputer jest więc znacznie potężniejszym narzędziem niż mózg najinteligentniejszego gatunku na Ziemi – człowieka.

Intuicja kontra historia w 6 epokach ewolucji świata

W latach ‘50 John von Neumann powiedział, że “wiecznie przyspieszający rozwój technologiczny /…/ sprawia wrażenie zbliżania się do jakiejś szczególnej osobliwości, po której sprawy ludzkie nie będą w stanie trwać w obecnej formie”.

Najistotniejszymi dwoma elementami tego cytatu jest poczucie przyspieszającego rozwoju (nie odbywającego się ze stałą prędkością) oraz fakt zauważenia pewnej osobliwości, do której wrócę w dalszej części artykułu.

Nie każdy jest do końca świadomy tego, że nasz postęp nie jest stały, ale przyspiesza. Wielu wyobraża sobie rozwój świata jako coś dziejącego się powoli i mozolnie. Na przykład miejsce w czasie, kiedy wynaleziono koło i ogień aż do momentu, w którym posługujemy się zaawansowanymi komputerami trwało całe tysiąclecia. Otóż jest to dobra obserwacja pod warunkiem, że patrząc na krótsze odcinki historyczne zauważymy, że już od pierwszego komputera do zaawansowanych laptopów minęło niespełna kilkadziesiąt lat.

Trzeba bowiem zdać sobie sprawę, że ewolucja to proces tworzenia wzorów o rosnącym porządku. Każdy etap ewolucji jest pośrednim wynikiem poprzedniego etapu, co oznacza, że każdy etap używa wzorca z poprzedniego, żeby móc się rozwinąć. Szacunkowo mówi się, że każda następująca po sobie dekada daje rozwój dwukrotnie większy niż ubiegła. Przykładowo, w dekadzie 2011-2020 ludzkość rozwinęła się dwukrotnie szybciej niż w dekadzie 2001-2010 (spójrz na rysunek o różnicy pomiędzy linearnym a wykładniczym wzrostem). Wynika z tego, że nasz rozwój będzie nie tylko coraz dalszy, ale też coraz szybszy.

Postęp zaczyna być poza naszą kontrolą

Skoro komputery mają większe możliwości niż człowiek, a ich rozwój przyspiesza, list otwarty społeczności biznesowo-naukowej wydaje się mieć pełne uzasadnienie. Nie wiemy jak będzie wyglądał świat, który nie jest kontrolowany przez człowieka.

Choć nie wiemy, to już dawno się nad tym zastanawialiśmy. Czynił to m.in. Ray Kurzweil w książce Singularity is near (tłum. Osobliwość nadchodzi), który stan kooperatywnego współdziałania człowieka i maszyny nazwał Osobliwością (Singularity). Punkt ten zaczyna być osiągany w piątej z sześciu epok, które autor wyodrębnił, podczas gdy w ostatniej z nich osobliwość naturalnie rozprzestrzenia się wobec wszystkiego – od pojedynczych organizmów do wszechświata. Tempo zmian technologicznych będzie tak szybkie, ich wpływ tak głęboki, że życie ludzkie zostanie nieodwracalnie przekształcone. Ta epoka nie będzie ani utopijna, ani dystopijna, przekształca koncepcje, na których polegamy i może nadać kształt naszemu życiu, od naszych modeli biznesowych po cykl ludzkiego życia, w tym samą śmierć.

W celu pełnego zrozumienia pojęcia osobliwości warto dogłębniej wytłumaczyć ideę epok opisanych przez autora. Jest to podział bazujący na nowym dla epoki nośniku, transporterze i rdzeniu informacji.

Epoka pierwsza to podstawowe struktury, wzorce materii i energii, na podstawie których naukowcy opisują wielki początek. Najnowsze teorie grawitacji kwantowej utrzymują, że czas i przestrzeń są rozbite w dyskretne kwanty, fragmenty informacji. Nie wiadomo do końca, czy materia i energia mają charakter cyfrowy czy analogowy, ale niezależnie od tego wiemy, że struktury atomowe przechowują i przedstawiają dyskretne informacje. Taką informację zawierają zarówno same atomy jak i na wyższym poziomie m.in. pierwiastki, cząsteczki – a szerzej także związki.

Epoka druga to rozwój informacji biologicznej, w której komponenty węglowe stały się coraz bardziej zawiłe, dążąc do zaawansowanej agregacji cząstek uformowanych w samoreplikujące się mechanizmy i podstawy do życia. Ostatecznie uformowały się w dokładny cyfrowy mechanizm (kwas deoksyrybonukleinowy, znany jako DNA), który gromadził informacje opisujące większą zbiorowość cząstek. To i wspierający ją mechanizm rybosomów, histonów i metylacji umożliwiły przechowywanie zapisu eksperymentów ewolucyjnych z tej drugiej epoki.

Epoka trzecia przyniosła nam rozwój mózgu, ale ten mógł zaistnieć wyłącznie dzięki DNA, przez mechanizm ewolucji produkującej organizmy, które mogły wykryć informacje dzięki swoim sensorom i gromadzić w swoich systemach mózgowym i nerwowym. W trzeciej fazie zaczęły pojawiać się w końcu najpierw mało złożone organizmy a dalej coraz bardziej skomplikowane jak gady, ptaki czy ssaki.

W końcu człowiek zaczął tworzyć w epoce czwartej własne nośniki informacji. Z początku były oczywiście prymitywne, jak skały, jaskinie, później papirus i papier, ale ostatecznie wynaleziono maszyny i informacja zaczęła być przechowywana w coraz to bardziej kompaktowych nośnikach.

Jesteśmy właśnie w początkach piątej epoki, która pozwala nam zsynchronizować możliwości przechowywania informacji biologicznej z informacją cyfrową. Dzieje się to zarówno na płaszczyźnie wzajemnego oddziaływania poprzez przekazywanie informacji ze świata, który nazwijmy na potrzeby naszego rozważania realnym, do smartfonów czyli sfery sieciowej, jak i tworzenia w sferze sieciowej własnych modeli przetwarzania informacji, które są niezależne od modelu biologicznego.

Epoka szósta jest oczywiście póki co obiektem opowiadań z kategorii science fiction, w teorii, gdyż jak ustaliliśmy, informacja i energia dążą do kumulacji, tak więc świat powinien się – według Raya Kurzweila – rozszerzać o wszechświat, który skumulowana inteligencja i energia będą eksplorować.

Zwrócę w tym miejscu uwagę jeszcze raz na fakt, który został tu już wcześniej przytoczony pośrednio – żadna z następujących po sobie epok nie istniałaby bez poprzedniej. Każda kolejna z tych epok trwała krócej niż poprzednia. Świat nie tylko rozwija się szybko, ale będzie rozwijał się szybciej i nie ma przed tym odwrotu. Nie ma na świecie człowieka czy instytucji, która jest w stanie ten proces zahamować.

Ludzkość zaczyna więc stawiać pytania egzystencjalne. Czy maszyny przejmą nasze miejsca pracy z dnia na dzień? Czy maszyny wydostaną się spod naszej kontroli? Czy będziemy mogli społecznie i politycznie zapanować nad niekontrolowanym wykorzystaniem komputerów przez wrogie siły?

Warto jednak zadać sobie też pytanie o to co będzie z człowiekiem i jego dorobkiem cywilizacyjnym. Co będzie z istotą transcendentną Homo Sapiens?

Sprawdź inne tematy techniczne pod linkiem.

The post Człowiek 2.0, czyli osobliwość się zbliża – Ł. Burzyński first appeared on Nowe Kształty.

Zasadne jest pytanie o to, o czym Karol Wojtyła powinien, jak się domyślam, nie wiedzieć albo co, jak rozumiem, miał zrobić, gdy tę wiedzę chcąc nie chcąc uzyskał.

Przywołując perspektywę losowego wyższego szczeblem hierarchy duchownego wiedza jest w gruncie rzeczy czymś niezbędnym do podejmowania decyzji, choć słynna i memiczna wypowiedź Janusza Korwin-Mikkego może sugerować, że i z niewiedzą może dojść do wielkich tragedii. Nic więc dziwnego, że biskup i metropolita Karol Wojtyła był informowany o tym, co działo się w jego diecezji.

Okres, który jest przedmiotem reportażu „Franciszkańska 3”, wywołującego dyskusję o biskupie i metropolicie Wojtyle to lata głębokiego komunizmu. Wiedza o widełkach czasowych nie tylko jest powszechna, ale i oczywista ze względu chociażby na uzyskanie materiałów do dokumentu. Sam okres nie wzbudza jednak szerszej dyskusji. A szkoda, bo powinien.

Warto przypomnieć tym, którzy zapomnieli o istotnym fakcie, że w tym okresie każda odgórna i istotna decyzja Kościoła była kierowana politycznie, a kler musiał zręcznie lawirować pomiędzy inwigilacją i działaniami bezpieki a Prawdą i głoszeniem Słowa Bożego.

W związku z tym, nie pozostawało żadnej wątpliwości, że każda decyzja mogła zatrząść i zniszczyć zarówno Kościół katolicki, jak i w dalszej części ludzi z Kościołem związanych. W pamiętnikach kardynała Wyszyńskiego świetnie zobrazowane są te codzienne zmagania i kunszt polityczny, którego efektem końcowym, w dużym uproszczeniu, był rozwój Solidarności i przełamanie komunistycznego reżimu.

Proces podejmowania decyzji w Kościele tamtych czasów był głęboko izolowany od czynnika państwowego, a prawo wówczas funkcjonujące nie tylko nie współgrało z życiem Kościoła jak jest to mniej lub bardziej obecnie, ale było instrumentem wykorzystywanym wrogo.

Wyobraźmy sobie na potrzeby chwili scenariusz wcale nie abstrakcyjny, w którym aparatowi państwowemu udaje się przekonać społeczeństwo do nienawiści wobec jednej z grup społecznych jakimi są księża, tak jak dzieje się to obecnie. W rzeczywistości efektem tego byłoby w najlepszym razie przejęcie i instrumentalizacja przez państwo i totalny serwilizm Kościoła ale, co bardziej prawdopodobne, jeszcze silniejsze prześladowania.

Kościół katolicki był przeciwnikiem politycznym władz PRL-u przede wszystkim dlatego, że uwiarygadniał swoją pozycję przez setki lat, był głęboko zakorzeniony w świadomości społecznej i nie dało się go zniszczyć tanią, nachalną propagandą jak w przypadku Żołnierzy Wyklętych, których wystarczyło przedstawić jako „leśnych bandytów”.

W związku z tym szereg błędów mógł zniszczyć totalnie ogromną prawdziwie opozycyjną instytucję w Polsce lat sześćdziesiątych – Kościół.

Przejdźmy do rzekomej „winy” Karola Wojtyły, ówczesnego biskupa, a później metropolity krakowskiego. Winą, którą obarcza się papieża-Polaka jest niemal wyłącznie bezradność, o czym świadczą nawet przytoczone w rzeczonym dokumencie TVN-u cytaty jego wypowiedzi: „nie wiem, co mam z tym zrobić”. Sytuacja beznadziejna, w której biskupowi Wojtyle przyszło funkcjonować opierała się na dylemacie: pozostawić sprawę nierozwiązaną czy… no właśnie co? Współczesne media i publicyści chciałyby, żeby sprawę w tamtych czasach nagłośnić? Donieść do SB na złych księży? Czy po prostu wyrzucić osoby, wobec których ISTNIEJĄ podejrzenia? Czy fakt przekazania biskupowi miejsca informacji o zbrodni jest dowodem w sprawie? Czy może istnieje fundamentalne dla naszej cywilizacji domniemanie niewinności?

Zasadniczo ówczesnemu metropolicie mogło zabraknąć determinacji i pomysłów na rozwiązanie problemów, ale może też i czasu i możliwości, bo jak można się domyśleć, dochodzące pogłoski o nadużyciach w jego diecezji nie były jednymi problemami, a tym bardziej zagadnieniami, które absorbował jego uwagę.

Oskarżenia wysuwane na podstawie wspomnianego reportażu wobec papieża Polaka można zdefiniować równie dobrze w sposób następujący: stał przed wieloma dylematami i nie zawsze podejmował wystarczająco dobre decyzje.

Dokument o kimkolwiek innym, w jakkolwiek innych warunkach politycznych byłby pozbawiony uwagi opinii społecznej. Nie bez przyczyny wypuszczono reportaż w roku wyborczym, choć po wstępnej reakcji katolików można dostrzec, że bezskuteczny jest to manewr. Warto w końcu głośno zadać szeroko tytułowe pytanie: Karol Wojtyła wiedział i co w związku z tym?

Więcej materiałów autora tutaj.

The post Łukasz Burzyński: Karol Wojtyła wiedział… i co z tego? first appeared on Nowe Kształty.

Czym jest dochód gwarantowany? Jakie ma źródła idea dystrybucji pieniędzy bez żadnych wymagań wobec obywatela? Jest to projekt „socjalistyczny”, a może właśnie liberalny?

Zapraszamy do wysłuchania podcastu Pawła Leszczaka z Łukaszem Burzyńskim.

https://youtu.be/oVfrg8JHJYA

Obejrzyj inne odcinki Komentarza politycznego  lub tego autora.

The post Komentarz polityczny: Czy bezwarunkowy dochód gwarantowany ma przyszłość? first appeared on Nowe Kształty.